Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

POIiŚ - Informacje o programie

Decyzją z dnia 7 grudnia 2007 r. Komisja Europejska zatwierdziła Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko na lata 2007 – 2013. To zwieńczenie wielomiesięcznych prac nad przygotowaniem największego w historii Unii Europejskiej programu. Wielkość środków unijnych zaangażowanych w realizację programu wynosi prawie 28 miliardów euro, co stanowi ok. 42% całości środków polityki spójności w Polsce.

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko jest największym, z punktu widzenia dostępnych środków, Programem Operacyjnym w Unii uro. Ze środków Unii Europejskiej będzie pochodziło 27 848,3 mln euro (w tym ze środków Funduszu Spójności – 21 511,06 mln euro (77%) oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego – 6 337,2 mln euro (23%).

W ramach programu realizowanych będzie 15 priorytetów:

I. Gospodarka wodno-ściekowa – 3 275,2 mln euro (w tym 2 783,9 mln euro z FS);
II. Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi – 1,430,3 mln euro (w tym 1,215,7 mln euro z FS);
III. Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska – 655,0 mln euro (w tym 556,8 mln euro z FS);
IV. Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska – 667,0 mln euro (w tym 200,0 mln euro z EFRR);
V. Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych – 105,6 mln euro (w tym 89,9 mln euro z EFRR);
VI. Drogowa i lotnicza sieć TEN-T – 10 548,3 mln euro (w tym 8 802,4 mln euro z FS);
VII. Transport przyjazny środowisku – 12 062,0 mln euro (w tym 7 676,0 mln euro z FS);
VIII. Bezpieczeństwo transportu i krajowe sieci transportowe – 3 465,3 mln euro (w tym 2 945,5 mln euro z EFRR);
IX. Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna – 1 403,0 mln euro (w tym 748,0 mln euro z FS);
X. Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii – 1 693,2 mln euro (w tym 974,3 mln euro z EFRR);
XI. Kultura i dziedzictwo kulturowe – 576,4 mln euro (w tym 490,0 mln euro z EFRR);
XII. Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia – 411,8 mln euro (w tym 350,0 mln euro z EFRR);
XIII. Infrastruktura szkolnictwa wyższego – 588,2 mln euro (w tym 500,0 mln euro z EFRR);
XIV. Pomoc techniczna - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego – 220,9 mln euro (w tym 187,8 mln euro z EFRR);
XV. Pomoc techniczna - Fundusz Spójności – 462,9 mln euro (w tym 393,5 mln euro z FS).

Wielkość środków przeznaczonych na gospodarkę wodną przedstawia się następująco:

Zarządzanie

Prace nad przygotowaniem PO „Infrastruktura i Środowisko” koordynowało Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, które jako Instytucja Zarządzająca (IZ) programem, jest odpowiedzialne za jego przygotowanie, a w dalszej perspektywie - za nadzorowanie i kontrolowanie procesu jego realizacji. Za zarządzanie priorytetami dotyczącymi ochrony środowiska odpowiedzialne jest Ministerstwo Środowiska jako Instytucja Pośrednicząca (IP). Ta z kolei, może przekazać część obowiązków do Instytucji, która będzie zajmować się wdrażaniem Programu.

III Oś Priorytetowa POIiŚ

W dniu 26 czerwca 2007 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej pan Mariusz Gajda podpisał z Ministrem Środowiska panem Janem Szyszko, Porozumienie w sprawie realizacji Programu Operacyjnego „Infrastruktura i Środowisko” dla osi priorytetowej III - Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska.

Tym samym, Krajowemu Zarządowi Gospodarki Wodnej powierzone zostały obowiązki Instytucji Wdrażającej (nazwa tożsama z Instytucją Pośredniczącą II stopnia). Dla prawidłowej realizacji procesu wdrażania powołany został Departament Funduszy Europejskich i Zagranicznych. Przejął on większość obowiązków wynikających z Porozumienia. Niektóre z nich zostały przeniesione do innych komórek organizacyjnych np. Wydział Zarządzania Finansowego i Rozliczeń usytuowano w Biurze Budżetu i Finansów. Schemat organizacyjny Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako Instytucji Wdrażającej, pokazuje udział poszczególnych komórek organizacyjnych w procesie wdrażania POIŚ.

Cele III Osi Priorytetowej „Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska”

Główny cel osi priorytetowej

Zapewnienie odpowiedniej ilości zasobów wodnych na potrzeby ludności i gospodarki kraju oraz minimalizacja skutków negatywnych zjawisk naturalnych, przeciwdziałanie poważnym awariom, zapewnienie dobrego stanu wód przybrzeżnych, a także wzmocnienie procesów decyzyjnych poprzez zapewnienie wiarygodnych informacji o stanie środowiska uzyskiwanych w ramach monitoringu środowiska.

Cele szczegółowe osi priorytetowej:

• Zwiększenie ilości zasobów dyspozycyjnych niezbędnych dla ludności i gospodarki kraju oraz stopnia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego i przeciwdziałania skutkom suszy,
• Zwiększenie naturalnej retencji dolin rzecznych z zachowaniem dobrego stanu ekologicznego,
• Zwiększenie ochrony przed skutkami zagrożeń naturalnych oraz przeciwdziałanie poważnym awariom, usuwanie ich skutków i przywracanie środowiska do stanu właściwego oraz wzmocnienie wybranych elementów systemu zarządzania środowiskiem,
• Usprawnienie monitoringu stanu środowiska i poprawa dostępu do informacji w celu wzmocnienia procesów decyzyjnych w ochronie środowiska.

Cel osi priorytetowej będzie realizowany poprzez:

• zwiększenie ochrony przed skutkami zagrożeń naturalnych poprzez właściwą konserwację istniejących obiektów ochrony przeciwpowodziowej, budowę polderów, suchych zbiorników, przebudowę i modernizację wałów przeciwpowodziowych,
• przeciwdziałanie poważnym awariom i poprawę stanu bezpieczeństwa technicznego istniejących obiektów, w tym zbiorników i stopni wodnych, a także innych urządzeń okresowo piętrzących wodę,
• budowę i modernizację infrastruktury służącej oczyszczaniu i odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do morza,
• modernizację i budowę nowych zbiorników wielozadaniowych piętrzących wodę (zgodnie z wytycznymi KE),
• zwiększanie naturalnej retencji dolin rzecznych z zachowaniem równowagi stanu ekologicznego i technicznego rzek, m.in. poprzez odtwarzanie starorzeczy, zalesianie i zakrzewianie, wykorzystywanie zdolności retencyjnych naturalnych terenów zalewowych i podmokłych, jako działań będących elementem dużych projektów,
• opracowanie dokumentów planistycznych – planów gospodarowania wodami i programów działań oraz planów ochrony przeciwpowodziowej – wynikających z ustawy Prawo wodne, ramowej dyrektywy wodnej i dyrektywy w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim,
• wzmocnienie systemu wytwarzania i udostępniania informacji o środowisku niezbędnych dla procesów decyzyjnych w ochronie środowiska poprzez usprawnienie monitoringu środowiska.

Beneficjenci

Beneficjenci działania 3.1 Retencjonowanie wody i zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego:

1. Regionalne zarządy gospodarki wodnej
2. Wojewódzkie zarządy melioracji i urządzeń wodnych
3. Jednostki samorządu terytorialnego i ich związki
4. PGL Lasy Państwowe i jego jednostki organizacyjne
5. Podmioty świadczące usługi z zakresu zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego

Beneficjenci Działaniea 3.2: Zapobieganie i ograniczanie skutków zagrożeń naturalnych oraz przeciwdziałanie poważnym awariom

1. Komenda Główna oraz komendy wojewódzkie Państwowej Straży Pożarnej,
2. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska i Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska,
3. PGL Lasy Państwowe oraz jego jednostki organizacyjne,
4. Urzędy morskie,
5. Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa

Beneficjenci działania 3.3: Monitoring środowiska

1. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska,
2. Wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska,
3. Regionalne zarządy gospodarki wodnej,
4. PGL Lasy Państwowe oraz jego jednostki organizacyjne.

(sm)