Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych

Przepisy prawne Unii Europejskiej w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków komunalnych określone zostały w szczególności w dyrektywie Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 roku dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 Z 30.5.1991 r., str. 40-52 z późn. zm.; Dz. Urz. WE polskie wydanie specjalne z 2004 r., rozdz. 15, t.002, str. 26).
Dyrektywa ta skierowana jest do Państw Członkowskich, które mają obowiązek osiągnięcia - w określonych terminach - zawartego w niej celu. Dla Polski ustalenia negocjacyjne z Unią Europejską dotyczące sektora „Środowisko", przeniesione zostały do Traktatu o Akcesji Polski do Unii Europejskiej. Dokument ten obliguje Rząd Rzeczypospolitej Polskiej do wybudowania, rozbudowania i/lub zmodernizowania oczyszczalni ścieków komunalnych i systemów kanalizacji zbiorczej w aglomeracjach, w horyzoncie czasowym do 2015 r.
Realizacja wdrażania wymagań dyrektywy przebiegać będzie etapowo, zgodnie z celami pośrednimi, które zapisane zostały w Traktacie Akcesyjnym, a mianowicie:
- 31 grudnia 2005 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta w 674 aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi 69% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji,
- 31 grudnia 2010 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta w 1069 aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi 86% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji,
- 31 grudnia 2013 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta w 1165 aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi 91% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji,
- 31 grudnia 2015 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta we wszystkich aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi 100% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji.
Przepisy dyrektywy 91/271/EWG zostały przetransponowane do prawa krajowego i znalazły swoje odzwierciedlenie w szeregu ustaw i rozporządzeń związanych z gospodarką wodną.
W dniu 16 grudnia 2003 r. Rada Ministrów przyjęła Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK) wprowadzony do polskiego systemu prawnego poprzez ustawę Prawo wodne. Program ma służyć wdrożeniu dyrektywy 91/271/EWG, przy uwzględnieniu okresów przejściowych. Należy zauważyć, że porządkowanie gospodarki wodno-ściekowej i zaspakajanie potrzeb ludności w dziedzinie odprowadzania ścieków należy do zadań własnych gmin. Zadaniem państwa jest przede wszystkim tworzenie prawnych, organizacyjnych i finansowych instrumentów wspomagających działania samorządów lokalnych. „Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych został przygotowany na podstawie uzyskanych w 2003 r. od gmin „Informacji o stanie i zamierzeniach dotyczących realizacji przez gminę przedsięwzięć w zakresie wyposażenia terenów zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę, w zbiorcze sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków komunalnych (wg stanu na koniec 2002 r.)".
Program zawiera wykaz aglomeracji oraz wykaz niezbędnych przedsięwzięć w zakresie budowy i modernizacji zbiorczych sieci kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków komunalnych. Inwestycje te ujęte są w czterech poniższych załącznikach do tego Programu:
- Załącznik I na lata 2003-2005
- Załącznik II na lata 2006-2010
- Załącznik III na lata 2011-2013
- Załącznik IV na lata 2014-2015
W dniu 7 czerwca 2005 r. został zatwierdzony przez Radę Ministrów zaktualizowany Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych.
Inwestycje ujęte w Aktualizacji KPOŚK (A-KPOŚK) będą realizowane:
- w 1577 aglomeracjach w tym:
- 76 aglomeracji > 100 000 RLM,
- 383 aglomeracji 15 000 ¸ 100 000 RLM,
- 1118 aglomeracji 2 000 ¸ 15 000 RLM,
- budowa sieci kanalizacyjnej - ok. 37 tyś. km - koszt ok. 32 mld zł,
- budowa, rozbudowa i/lub modernizacja oczyszczalni ścieków - 1734 szt. - koszt ok.10,6 mld zł.
Całkowity koszt KPOŚK w latach 2005 - 2015 to ok. 42, 6 mld zł.
Powodzenie w realizacji Programu zależy w dużej mierze od inicjatywy samorządów gminnych oraz umiejętności pozyskiwania przez nie środków finansowych. Wydatki na ten cel pochodzące ze środków funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej zostały określone jako priorytetowe. Uruchomiono kredyty i pożyczki preferencyjne celem zapewnienia finansowania inwestycji w tym zakresie. Również Fundusz Spójności daje możliwości dużym aglomeracjom lub grupom aglomeracji uzyskania środków na inwestycje w gospodarce wodno-ściekowej. Instrumenty te zachęcają jednostki samorządu terytorialnego do przyspieszenia realizacji przedsięwzięć umieszczonych w KPOŚK, a co za tym idzie osiągnięcie przez kraj efektu ekologicznego.
Pliki do pobrania:
Informacje dotyczące aglomeracji powyżej 15 000 RLM, ujętych w AKPOŚK 2009, które wykazują opóźnienia w realizacji inwestycji do końca 2010 r.
Aktualizacja KPOŚK 2009 - Dokument zatwierdzony przez RM w dniu 02.03.2010 r.
Prognoza odziaływania na środowisko projektu aktualizacji KPOŚK
Załączniki tekstowe
- Załącznik nr 1 [134 KB]
Wykaz unijnych aktów prawnych oraz akty prawa krajowego implementujące zapisy Dyrektyw Unijnych
- Załącznik nr 2 [706 KB]
Studia przypadków
- Załącznik nr 3 [186 KB]
Lista aglomeracji z AKPOŚK, Programu-dla aglomeracji poniżej 2 000 RLM oraz zakładów przemysłu rolno-spożywczego mogących potencjalnie być w konflikcie z wymogami ochrony na obszarach Natura 2000
- Załącznik nr 4 [192 KB]
Potencjał oczyszczania ścieków na terenach Funkcjonalnych Obszarów Miejskich
- Załącznik nr 5.1 [3,7 MB]
Potencjalne Obszary Problemowe Na Skutek Realizacji Inwestycji Przewidzianych W Akposk Oraz Programie - Dla Aglomeracji Ponizej 2000 Rlm W Granicach Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000
- Załącznik nr 5.2 [3,4 MB]
Potencjalne Obszary Problemowe Na Skutek Realizacji Inwestycji Przewidzianych W Akposk Oraz Programie - Dla Aglomeracji Ponizej 2000 Rlm W Granicach Specjalnych Obszarów Ochrony Siedlisk Natura 2000
- Załącznik nr 5.3 [3,6 MB]
Potencjalne Obszary Problemowe Na Skutek Realizacji Inwestycji Przewidzianych W Akposk Oraz Programie - Dla Aglomeracji Ponizej 2000 Rlm W Granicach Obszarów Natura 2000 - Shadow List 2008
- Załącznik nr 6.1 [12,1 MB]
Rozmieszczenie Miejscowosci Wchodzacych W Skład Aglomercji Akposk Oraz Programu - Dla Aglomeracji Ponizej 2000 Rlm Na Tle Mokradeł O Powierzchni Wiekszej Niz 10 Ha
- Załącznik nr 6.2 [9,4 MB]
Rozmieszczenie Oczyszczalni Scieków Wymienionych W Aktualizacji Krajowego Programu Oczyszczania Scieków Komunalnych Na Tle Mokradeł O Powierzchni Wiekszej Niz 10 Ha
Załączniki graficzne
- Załącznik nr 1 [17,5 Mb]
Rozmieszczenie zakładów objętych „Programem wyposażenia zakładów przemysłu rolno-spożywczego o wielkości nie mniejszej niż 4000 RLM, odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód, w urządzenia zapewniające wymagane przez polskie prawo standardy ochrony wód" na tle Funkcjonalnych Obszarów Miejskich
- Załącznik nr 2 [17,5 Mb]
Rozmieszczenie miejscowości wchodzących w skład aglomeracji objętych Aktualizacją KPOŚK - 2008 oraz Programem wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków i systemy kanalizacji sanitarnej na tle Funkcjonalnych Obszarów Miejskich
- Załącznik nr 3 [17,4 Mb]
Rozmieszczenie oczyszczalni ścieków objętych Aktualizacją Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych - 2008 na tle Funkcjonalnych Obszarów Miejskich
- Załącznik nr 4 [17,5 Mb]
Rozmieszczenie zakładów objętych „Programem wyposażenia zakładów przemysłu rolno-spożywczego o wielkości nie mniejszej niż 4000 RLM, odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód, w urządzenia zapewniające wymagane przez polskie prawo standardy ochrony wód" na tle podziału obszarów hydrograficznych na główne zlewnie
- Załącznik nr 5 [17,6 Mb]
Rozmieszczenie miejscowości wchodzących w skład aglomeracji objętych Aktualizacją KPOŚK - 2008 oraz Programem wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków i systemy kanalizacji sanitarnej na tle podziału obszarów hydrograficznych na główne zlewnie
- Załącznik nr 6 [17,4 Mb]
Rozmieszczenie oczyszczalni ścieków objętych Aktualizacją Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych - 2008 na tle podziału obszarów hydrograficznych na główne zlewnie
- Załącznik nr 7 [17,5 Mb ]
Rozmieszczenie zakładów objętych „Programem wyposażenia zakładów przemysłu rolno-spożywczego o wielkości nie mniejszej niż 4000 RLM, odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód, w urządzenia zapewniające wymagane przez polskie prawo standardy ochrony wód" na tle obszarów chronionyc
- Załącznik nr 8 [17,4 Mb]
Rozmieszczenie miejscowości wchodzących w skład aglomeracji objętych Aktualizacją KPOŚK - 2008 oraz Programem wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków i systemy kanalizacji sanitarnej na tle obszarów chronionych
- Załącznik nr 9 [17,4 Mb]
Rozmieszczenie oczyszczalni ścieków objętych Aktualizacją Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych - 2008 na tle obszarów chronionych
Programy dot. Dyrektywy 91/271/EWG
Aktualizacja KPOŚK 2005
KPOŚK 2003
Sprawozdania z realizacji KPOŚK
Materiały informacyjne
Przydatne linki: