Wiadomości

Kanał Elbląski wśród Siedmiu Cudów Polski - internauci docenili walory niezwykłej budowli hydrotechnicznej, która znalazła się na piątym miejscu wśród Siedmiu Cudów Polski, wyprzedzając tym samym Rynek Główny i zespół staromiejski w Krakowie.

Kanał Elbląski, oddany do użytku w 1860 r., stanowi zabytek o walorach zarówno technicznych, jak i krajoznawczych, jako że znaczna jego część przebiega przez wyjątkowo urokliwe okolice Swą unikalność na skalę światową zawdzięcza systemowi pięciu pochylni po których przetacza się statki na specjalnych wózkach ustawionych na szynach, tworzących torowisko, ułożone na skłonie terenu i wchodzące do górnej i dolnej wody o różnych jej poziomach. Układ pięciu pochylni pozwala statkom na pokonanie różnicy poziomów wody wynoszącej 99,5 m o łącznej długości 9,6 km.

Na świecie zbudowano jedynie dwa kanały, w których wykorzystano system pochylni. Kanał Elbląski jest unikatem w skali światowej, ponieważ druga podobna droga wodna - Kanał Morissa (New Jersey, USA) nie jest od długiego czasu czynna. Warty podkreślenia jest także fakt, że budowniczy Kanału Elbląskiego ? holenderski inżynier J. Steenke - zastosował oryginalne rozwiązanie techniczne, odbiegające od znanego mu z Kanału Morrisa, gdzie statki pokonywały różnicę poziomów po torowisku w szczelnych komorach (wannach) wypełnionych wodą. Oryginalność rozwiązania polega też na wykorzystaniu zrzutu wody, jako napędu dla koła wodnego (o średnicy 8 m), które nawiniętymi linami stalowymi przeciąga wózek z zakotwionym statkiem po szynach torowiska.

Zwrócić należy uwagę, że pochylnie na Kanale Elbląskim nie są już jedynymi w Europie. Na terytorium Belgii, na kanale Bruxelles-Charleroi wybudowano w 1968 r. jedną pochylnią statkową - de Ronqui?res, dla pokonania różnicy poziomów wody o wysokości 67,53 m, na dwóch odcinkach kanału, odległych o 1,432 km. Dostępność tej pochylni dla statków o nośności do 1350 ton wymagała jednakże odmiennych i nowoczesnych już rozwiązań elektromechanicznego napędu przesuwu komór wodnych ze statkiem, poruszających się po równoległych torowiskach, dla śluzowania odpowiednio na górne lub dolne stanowisko kanału.

Całkowita długość drogi wodnej Kanału Elbląskiego wraz z jeziorami położonymi na jego trasie wynosi 150,7 km i tworzy on połączenie od jeziora Druzno do jeziora Jeziorak oraz Szeląg Wielki, łącząc rejon Ostródy i Iławy z Elblągiem, a następnie przez rzekę Elbląg z Zalewem Wiślanym. Na kanale oprócz pochylni statkowych znajdują się także cztery śluzy: Miłomłyn, Zielona, Ostróda oraz Mała Ruś. Kanał jest administrowany przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

Internauci w plebiscycie zorganizowanym przez dziennik ?Rzeczpospolita? wybierali niezwykłe miejsca, miasta i budowle spośród listy 27 obiektów, która została opracowana przez ekspertów - członków kapituły plebiscytu. Obok Kanału Elbląskiego na liście Siedmiu Cudów Polski znalazły się także: Kopalnia Soli w Wieliczce, Stare Miasto w Toruniu, Zamek w Malborku, Zamek Królewski i katedra na Wawelu, Zamość oraz Rynek Główny i zespół staromiejski w Krakowie.